Van menselijk bewustzijn naar de ziel
Hoe lichaam, Spirit, menselijke ziel, universele ziel, zielsgroep en universeel bewustzijn met elkaar verbonden zijn
Iedere woensdagavond ben ik aanwezig bij de workshops van Nimis. Mark geeft de workshops en ik spreek voor en na afloop en in de pauzes regelmatig met deelnemers. Juist in die gesprekken hoor ik welke vragen er leven en waar soms verwarring ontstaat.
Wat bedoelt Mark precies met Spirit? Is dat hetzelfde als mijn ziel? Wat is dan de menselijke ziel? En als er ook een universele ziel is, wat is het verschil? Waar hoort mijn zielsgroep bij? En wat bedoelen we met universeel bewustzijn?
Onlangs sprak ik tijdens zo'n avond met iemand die een meditatie van Mark had gevolgd. Hij kon de stappen van de meditatie volgen, maar merkte dat hij moeite had met de begrippen erachter.
Ik begreep zijn verwarring eigenlijk heel goed.
Doordat ik al jarenlang met Mark samenwerk, zijn woorden als Spirit, menselijke ziel, universele ziel, zielsgroep en universeel bewustzijn voor mij vertrouwd geworden. Dan vergeet je gemakkelijk dat iemand die deze begrippen voor het eerst hoort nog geen landkaart heeft waarop hij ze kan plaatsen.
En juist tijdens een meditatie wil je niet in je hoofd terechtkomen omdat je probeert te bedenken wat Spirit is en wat het verschil is tussen je menselijke en je universele ziel.
Daarom schrijf ik dit artikel.
Niet om je te vertellen wat je moet geloven, maar om de begrippen die Mark tijdens zijn meditaties, workshops en trainingen gebruikt rustig naast elkaar te zetten.
Zie het vooral als een landkaart.
De kaart helpt om de woorden te begrijpen. De meditatie is er om zelf te ervaren.
We beginnen bij de mens
Eigenlijk hoeven we voor deze reis niet ver weg te beginnen.
We beginnen gewoon bij onszelf.
Bij ons lichaam. Onze gedachten. Onze gevoelens. Onze dagelijkse beslommeringen. De boodschappen die nog gedaan moeten worden, iemand om wie we ons zorgen maken, iets wat gisteren gebeurde en nog door ons hoofd speelt.
Dat is allemaal onderdeel van mens-zijn.
Mark beschrijft in zijn artikel ‘De 6 niveaus van wie we zijn’ zes met elkaar verbonden aspecten:
de menselijke geest – het emotionele systeem – het fysieke lichaam – Essence/Spirit – de menselijke ziel – de universele ziel.
Hij ziet deze niveaus niet als zes afzonderlijke verdiepingen van een gebouw. We hoeven niet uit de ene verdieping te klimmen om de volgende te bereiken.
Ze bestaan tegelijkertijd en zijn met elkaar verbonden.
Het verschil zit vooral in waar ons bewustzijn zich op richt.
In het dagelijks leven zijn we sterk gericht op ons menselijke bestaan. We denken, voelen, reageren, werken, zorgen, creëren en hebben contact met de wereld om ons heen.
Maar volgens Marks visie is dat niet alles wat we zijn.
Het lichaam is het beginpunt
Daarom begint een meditatie bij Mark vaak juist bij het lichaam.
Niet omdat we het lichaam achter ons moeten laten om iets spiritueels te kunnen bereiken.
Integendeel.
Het lichaam brengt ons hier.
In het nu.
Je voelt dat je zit. Je voelt je ademhaling. Misschien voel je de grond onder je voeten, spanning in je schouders, warmte, kou of juist bijna niets.
Het lichaam is geen obstakel op weg naar de ziel.
Het lichaam hoort bij het geheel.
Volgens Marks visie zijn we hier juist om via een menselijk lichaam het leven te kunnen ervaren. Zonder dit lichaam zouden we niet op deze manier kunnen aanraken, bewegen, creëren, liefhebben en deel uitmaken van deze fysieke wereld.
Vanuit dit fysieke bewustzijn brengt Mark tijdens bepaalde meditaties de aandacht naar de zonnevlecht.
De zonnevlecht en het Divine Chakra
Binnen Marks meditatieve werkwijze brengt hij de aandacht in het gebied van de zonnevlecht naar een dieper energetisch punt dat hij het Divine Chakra noemt.
Wanneer Mark tijdens een meditatie vraagt om dit chakra te openen, gaat het niet om het letterlijk openen van iets in het lichaam.
Het gaat om aandacht en bewustzijn.
Om een beweging van buiten naar binnen.
De aandacht hoeft even niet meer naar alles wat om je heen gebeurt. Het denken mag rustiger worden en er ontstaat ruimte om je bewustzijn verder naar binnen te brengen.
Vanuit het Divine Chakra begeleidt Mark je naar de verbinding met Spirit, of wat hij binnen zijn model ook Essencenoemt.
Wat bedoelt Mark met Essence en Spirit?
Hier ontstaat gemakkelijk de eerste verwarring.
Spirit en ziel zijn binnen Marks model niet hetzelfde.
Essence/Spirit is het energetische aspect van onze individuele identiteit.
Mark beschrijft het als:
de doorgang tussen ons menselijke zelf en ons zielszelf.
Aan de ene kant bevinden zich onze menselijke aspecten: ons lichaam, onze emoties en onze gedachten.
Aan de andere kant ligt het bewustzijn van de ziel.
Spirit vormt de verbinding.
Misschien wordt daarmee ook begrijpelijker waarom stilte en afstemming zo'n belangrijke plaats innemen in Marks meditaties.
Je hoeft niet hard naar je ziel te zoeken.
Je hoeft haar niet met je gedachten te vinden.
Je brengt je aandacht naar binnen, wordt stiller en geeft je bewustzijn de ruimte om zich verder te openen.
Wat is de menselijke ziel?
Dan komen we bij een woord dat we allemaal kennen en tegelijkertijd moeilijk kunnen omschrijven:
de ziel.
We zeggen dat iemand een mooie ziel heeft. Dat muziek onze ziel raakt. Of dat iets vanuit onze ziel komt.
Maar wat bedoelen we daar eigenlijk mee?
Binnen Marks model is de menselijke ziel het deel van onze grotere ziel dat rechtstreeks betrokken is bij ons menselijke leven.
Je zou kunnen zeggen dat de menselijke ziel hier met ons meebeleeft.
En dat gaat niet alleen over grote spirituele ervaringen.
Juist het gewone menselijke leven doet ertoe.
Wanneer we verliefd worden.
Wanneer we iemand vasthouden van wie we houden.
Wanneer we iemand verliezen.
Wanneer we bang zijn.
Wanneer we iets creëren.
Wanneer we falen en opnieuw beginnen.
Wanneer we huilen.
En wanneer we zo hard lachen dat we nauwelijks meer kunnen stoppen.
Het hoort allemaal bij onze menselijke ervaring.
Mark vat dat samen in één gedachte:
Wat de mens ervaart, ervaart de menselijke ziel.
Dat vind ik zelf een belangrijk onderdeel van zijn visie.
Want het betekent dat spiritualiteit niet alleen gaat over proberen boven het menselijke uit te stijgen.
Het menselijke leven is onderdeel van het spirituele geheel.
We zijn niet alleen hier om lessen af te werken of zo snel mogelijk 'verder' te komen.
We zijn hier ook om te leven.
Om te ervaren.
Wat is de universele ziel?
Daarachter ligt volgens Marks model de universele ziel.
Mark gebruikte hiervoor vroeger de term Quantum Soul. Tegenwoordig noemt hij dit de Universal Soul, in het Nederlands: de universele ziel.
De menselijke ziel en de universele ziel zijn nauw met elkaar verbonden, maar het zijn niet precies dezelfde begrippen.
De universele ziel is onze grotere individuele zielidentiteit.
De menselijke ziel is het deel daarvan dat de menselijke ervaring aangaat.
Mark gebruikt soms het beeld van een kind of een fractal: de menselijke ziel komt voort uit de universele ziel en blijft ermee verbonden.
Die verbinding werkt niet alleen in één richting.
Vanuit de universele ziel kunnen volgens Marks visie potentieel, inspiratie en een ruimer bewustzijn naar de menselijke ziel stromen.
De menselijke ziel brengt daar iets tegenover:
geleefde ervaring.
Mark vat dat heel eenvoudig samen:
De universele ziel draagt het potentieel; de menselijke ziel leeft de ervaring.
Dat klinkt misschien abstract, totdat je het naar het gewone leven brengt.
Liefde kan als mogelijkheid bestaan.
Maar wij kunnen iemand werkelijk liefhebben.
Moed kan als mogelijkheid bestaan.
Maar wij kunnen bang zijn en tóch besluiten die ene stap te zetten.
Vergeving kan als mogelijkheid bestaan.
Maar wanneer je gekwetst bent en uiteindelijk besluit iets los te laten, wordt vergeving een geleefde ervaring.
Wij maken van mogelijkheid ervaring.
En waar hoort de zielsgroep dan bij?
Dit is een vraag die bijna vanzelf ontstaat.
Komt na de universele ziel dan de zielsgroep?
Niet precies.
De zielsgroep is geen zevende niveau van Marks model.
Mark beschrijft een zielsgroep als een spirituele familie van individuele zielen die diep met elkaar verbonden zijn en tegelijkertijd hun eigen identiteit behouden.
Binnen zo'n zielsgroep kunnen zich volgens zijn visie gidsen, healers, leraren, creatieve invloeden en andere zielen bevinden waarmee een diepe verbinding bestaat.
Daar hoort een gedachte bij die Mark regelmatig gebruikt en die ik bijzonder mooi vind:
Je bent de vertegenwoordiger van je zielsgroep hier op aarde.
Sta daar eens bij stil.
Jij bent degene die nu een lichaam heeft.
Jij kunt een hand vasthouden.
Jij kunt schilderen, schrijven, bouwen, zorgen, liefhebben, ruzie maken, vergeven, fouten maken, opnieuw beginnen en besluiten een andere weg in te slaan.
De zielsgroep kan volgens deze visie ondersteunen, inspireren en begeleiden.
Maar jij leeft dit leven.
Daarom brengt het idee van een zielsgroep ons niet verder weg van ons menselijke bestaan.
Het maakt dat menselijke bestaan juist betekenisvoller.
Wat is universeel bewustzijn?
Dan komen we bij het grotere geheel.
En hier is één onderscheid heel belangrijk:
de universele ziel en het universele bewustzijn zijn niet hetzelfde.
De universele ziel behoudt binnen Marks visie een individuele identiteit.
Het universele bewustzijn is het grotere bewustzijn waarbinnen die individuele identiteit bestaat.
Mark gebruikt hiervoor ook begrippen als Universal Mind en Oneness – Eenheid.
Maar hoe kunnen we tegelijkertijd een individu zijn én onderdeel zijn van één groter bewustzijn?
Mark gebruikt daarvoor een beeld dat hij de Cellular Universe – het cellulaire universum – noemt.
Kijk naar ons eigen lichaam.
Een zenuwcel is geen bloedcel.
Een spiercel is geen levercel.
Iedere cel heeft haar eigen eigenschappen en functie.
En toch vormen al die verschillende cellen samen één levend lichaam.
De ene waarheid maakt de andere niet ongedaan.
De cel is individueel én onderdeel van het geheel.
Zo kijkt Mark ook naar onze relatie met het universele bewustzijn.
Onze individualiteit hoeft niet te verdwijnen om volledig verbonden te kunnen zijn met iets groters.
Voor mij maakt dat het begrip Eenheid veel begrijpelijker.
Eenheid hoeft niet te betekenen:
ik verdwijn.
Het kan ook betekenen:
ik ben mezelf én ik ben onderdeel van het geheel.
Hoe verloopt de route tijdens een meditatie?
In de gesprekken die ik tijdens de pauzes op woensdagavond hoor, merk ik dat de verwarring meestal niet ontstaat bij één afzonderlijk begrip.
Het wordt lastig wanneer verschillende begrippen tijdens een meditatie achter elkaar komen.
Je bent nog bezig te begrijpen wat Spirit is en ondertussen hoor je over de menselijke ziel, de universele ziel en het universele bewustzijn.
Daarom helpt het om de beweging één keer rustig voor je te zien.
Binnen bepaalde meditaties van Mark kan die route in eenvoudige vorm als volgt worden weergegeven:
Lichaam
↓
Zonnevlecht
↓
Divine Chakra
↓
Essence / Spirit
↓
Menselijke ziel
↓
Universele ziel
↓
Universeel bewustzijn / Eenheid
Maar kijk hier vooral niet naar als naar een spirituele trap die je zo snel mogelijk moet beklimmen.
Je hoeft nergens naartoe.
Volgens Marks visie zijn deze verschillende aspecten al met elkaar verbonden.
Wat tijdens de meditatie verandert, is vooral waar je bewustzijn zich op richt.
Je aandacht wordt stiller.
De buitenwereld verdwijnt wat meer naar de achtergrond.
En het bewustzijn kan zich openen naar diepere en ruimere aspecten van wie we zijn.
Maar welke daarvan ben ik dan?
Misschien is dit uiteindelijk de meest menselijke vraag van allemaal.
Welke ben ik?
Ben ik mijn lichaam?
Ben ik mijn gedachten?
Mijn emoties?
Ben ik Spirit?
Ben ik mijn menselijke ziel?
Of ben ik mijn universele ziel?
Misschien hoeven we niet zo snel één onderdeel aan te wijzen en te zeggen: dát ben ik werkelijk.
Dat zou namelijk opnieuw betekenen dat de rest van ons minder werkelijk is.
Marks model van de zes niveaus gaat juist uit van verschillende, met elkaar verbonden aspecten van wie we zijn.
Ons menselijke bestaan is daarom niet een minder belangrijke laag waar we zo snel mogelijk aan voorbij moeten.
Het hoort bij het geheel.
Misschien is het zelfs precies waarom we hier zijn.
Om niet alleen te weten wat liefde is, maar lief te hebben.
Om niet alleen het idee van moed te kennen, maar bang te zijn en tóch door te gaan.
Om te creëren.
Om geraakt te worden.
Om soms de verkeerde keuze te maken.
Om opnieuw te beginnen.
Om iemand te missen.
Om te lachen.
Om mens te zijn.
En om al die ervaringen mee te nemen binnen een bewustzijn dat volgens Marks visie veel groter is dan het dagelijkse 'ik' waarmee we 's morgens wakker worden.
De kaart is niet de reis
Spirit.
Menselijke ziel.
Universele ziel.
Zielsgroep.
Universeel bewustzijn.
Het zijn uiteindelijk woorden waarmee we iets proberen te beschrijven dat misschien nooit volledig in woorden te vangen is.
Daarom zie ik dit artikel vooral als een landkaart.
Een landkaart kan heel behulpzaam zijn. Je ziet hoe verschillende gebieden zich tot elkaar verhouden en begrijpt beter welke richting je opgaat.
Maar de kaart is niet het landschap.
Tijdens een meditatie hoef je daarom niet voortdurend te denken:
Ben ik nu bij Spirit?
Ben ik nu bij mijn menselijke ziel?
Moet ik nu naar mijn universele ziel?
Doe ik het wel goed?
Voor je het weet ben je weer volledig aan het denken.
Je mag ook gewoon ervaren.
Stil worden.
Voelen.
Waarnemen.
En soms gebeurt er helemaal niets bijzonders.
Ook dat is goed.
De begrippen helpen ons te begrijpen wat Mark bedoelt en kunnen achteraf woorden geven aan wat we misschien zelf hebben ervaren.
Maar ze hoeven de ervaring niet over te nemen.
De kaart helpt ons begrijpen.
De meditatie laat ons ervaren.
Misschien hebben we de woorden daarom het hardst nodig vóór en na de meditatie.
En kunnen we ze tijdens de stilte even loslaten.
Veelgestelde vragen
