Wat is de ziel?
Over de kracht van je ziel en wie je in essentie bent
Geschreven door Margreet Blaas
Wat is de ziel?
Het is zo'n vraag die eenvoudig klinkt totdat je probeert er werkelijk antwoord op te geven.
We spreken gemakkelijk over onze ziel. Iets kan ons tot in onze ziel raken. We kunnen ons bezield voelen. We zeggen dat iemand een oude ziel heeft of dat we meer vanuit onze ziel zouden moeten leven.
Blijkbaar herkennen we iets in dat woord.
Maar wat herkennen we eigenlijk?
In mijn werk als medium, reader, docent en kunstenaar houd ik mij al meer dan dertig jaar bezig met bewustzijn, intuïtie en de vraag wie wij werkelijk zijn. De ziel loopt als een rode draad door dat werk heen en vormt ook de basis van mijn nog ongepubliceerde manuscript Soul Path to Life.
En na al die jaren heb ik nog steeds niet de behoefte om de ziel in één sluitende definitie op te sluiten.
Wel kan ik zeggen hoe ik haar ben gaan begrijpen.
De ziel is voor mij de levende essentie van wie wij zijn: uniek, bewust en voortdurend in ontwikkeling. Zij draagt een innerlijk weten en mogelijkheden in zich die gedurende ons menselijke leven tot uitdrukking kunnen komen.
Maar zelfs die woorden zijn slechts een begin.
Want de ziel is niet alleen iets waarover je kunt nadenken.
De ziel is iets wat je kunt ervaren.
De ziel als levende essentie
Wij zijn gewend onszelf te beschrijven aan de hand van wat zichtbaar en herkenbaar is.
Onze naam. Ons lichaam. Ons karakter. Ons beroep. Onze relaties. Wat we hebben meegemaakt en wat we ervan hebben gemaakt.
Dat hoort allemaal bij ons.
Maar is het ook alles wat we zijn?
Ik denk van niet.
Onder onze rollen, overtuigingen, ervaringen en alle verhalen die we in de loop van ons leven over onszelf hebben verzameld, bestaat een diepere essentie.
Dat is voor mij de ziel.
Niet een betere versie van onze persoonlijkheid en ook niet een spiritueel onderdeel dat ergens verborgen zit en dat we na voldoende meditatie eindelijk tevoorschijn kunnen halen.
De ziel is aanwezig in wie we zijn.
Zij is onderdeel van ons bewustzijn, onze individualiteit en onze mogelijkheid om het leven te ervaren en ons daarin te ontwikkelen.
In Soul Path to Life beschrijf ik dit als een vorm van kennen die voorafgaat aan het uitleggen: een innerlijk weten waarvoor we soms nauwelijks woorden hebben. De ziel laat zich niet volledig vangen door taal. We kunnen haar onderzoeken en proberen te begrijpen, maar uiteindelijk moeten we haar ook ervaren.
Soms weet je iets voordat je weet waarom
Iedereen kent waarschijnlijk momenten waarop je iets weet zonder precies te kunnen vertellen hoe je dat weet.
Je ontmoet iemand en voelt onmiddellijk een herkenning.
Je staat voor een beslissing en ergens diep vanbinnen weet je eigenlijk al welke keuze bij je past.
Je komt ergens binnen en voelt dat er iets niet klopt, terwijl je verstand nog geen enkele reden heeft gevonden waarom.
Vervolgens gaat ons hoofd aan het werk.
Dat kan behoorlijk overtuigend zijn.
We analyseren. We vergelijken. We maken lijstjes. We vragen anderen wat zij zouden doen en proberen ondertussen dat eerste stille weten in een keurig rationeel vakje te krijgen.
Maar soms blijft het aanwezig.
Voor mij is intuïtie een belangrijke verbinding met de wijsheid van de ziel.
Dat betekent niet dat iedere ingeving automatisch uit de ziel komt. Angst kan heel hard spreken. Verlangen ook. Oude ervaringen kunnen onze waarneming kleuren en ons ego heeft meestal geen uitnodiging nodig om zich met het gesprek te bemoeien.
Daarom vraagt luisteren naar de ziel ook om zelfkennis.
Wat denk ik?
Wat voel ik?
Waar reageer ik vanuit angst, gewoonte of verwachting?
En wat blijft er over wanneer het wat stiller wordt?
Daar kunnen we iets van die diepere innerlijke richting gaan herkennen.
De ziel is uniek
Een van de belangrijkste gedachten binnen mijn visie op de ziel is haar uniciteit.
Er is maar één jij.
Dat klinkt bijna te eenvoudig om op te schrijven, maar we leven lang niet altijd alsof we dat werkelijk begrijpen.
We vergelijken ons voortdurend met anderen. We kijken hoe iemand anders leeft, werkt, eruitziet of zich ontwikkelt en vragen ons vervolgens af waarom wij daar niet zijn.
Maar wanneer iedere ziel uniek is, kan jouw authentieke leven nooit een kopie van dat van iemand anders worden.
Als kunstenaar zie ik daar een mooie parallel.
Zet tien mensen voor dezelfde appel en laat ze die schilderen.
De appel verandert niet.
Toch ontstaan er tien verschillende schilderijen.
Je kunt iemand techniek leren. Je kunt uitleggen hoe licht werkt, hoe kleur zich gedraagt, hoe je vorm ziet en hoe je verf gebruikt. Dat is allemaal belangrijk.
Maar op een bepaald moment gebeurt er iets wat je niet kunt voorschrijven.
De maker wordt zichtbaar.
Een eigen hand. Een eigen manier van kijken. Een eigen expressie.
Dat is voor mij ook een prachtige manier om naar de ziel te kijken.
De ziel probeert geen kopie te worden. Zij zoekt haar eigen expressie.
Onze individualiteit staat daarom niet in de weg van onze spirituele ontwikkeling. Zij is juist een van de manieren waarop onze ziel zich door dit menselijke leven kan uitdrukken.
Hoe raken we het contact met onze ziel kwijt?
Als de ziel onderdeel is van wie wij zijn, kun je haar dan eigenlijk kwijtraken?
Nee.
Maar je kunt wel het bewuste contact ermee verliezen.
Vanaf onze geboorte leren we hoe de wereld werkt.
We leren van onze ouders, familie, school, cultuur en later van onze relaties en ervaringen. We ontdekken wat gewenst is en wat niet. Wat verstandig wordt gevonden. Wat succes betekent. Wat mooi is. Waar we goed in zouden moeten zijn en soms ook waar we volgens anderen vooral niet aan moeten beginnen.
Veel daarvan hebben we nodig.
Maar langzaam kan er iets merkwaardigs gebeuren.
Wat we geleerd hebben, gaan we aanzien voor wie we zijn.
Ik ben nu eenmaal zo.
Dat kan ik niet.
Dat past niet bij mij.
Daar ben ik te oud voor.
Wat zullen anderen ervan vinden?
Laag voor laag ontstaat een identiteit die voor een deel bestaat uit conditionering, maatschappelijke verwachtingen, ervaringen en zelfopgelegde beperkingen.
Dat betekent niet dat onze ziel daaronder beschadigd of verdwenen is.
We horen haar alleen minder goed.
De weg terug naar de ziel bestaat daarom niet alleen uit nieuwe dingen leren.
Soms bestaat hij juist uit ontdekken wat je kunt loslaten.
Waarom zoeken we buiten onszelf?
Dit is een van de centrale gedachten die uiteindelijk tot Soul Path to Life heeft geleid.
Wij zijn buitengewoon goed in zoeken.
We zoeken geluk, liefde, erkenning, rust, succes, betekenis en zekerheid.
En wanneer we spiritueel geïnteresseerd raken, kunnen we daar moeiteloos nog een hele verzameling aan toevoegen.
Nog een opleiding. Nog een methode. Nog een inzicht. Nog één bijzondere ervaring.
Dan zullen we er wel zijn.
Maar waar is daar eigenlijk?
In mijn zoektocht naar de ziel kwam ik steeds opnieuw bij hetzelfde inzicht uit:
veel van wat wij zoeken, is in potentie al in ons aanwezig.
In mijn manuscript schrijf ik over vreugde, vrede en wijsheid die niet eerst door de buitenwereld in ons hoeven te worden gelegd, maar die in onze eigen essentie herkend kunnen worden. De reis van de ziel wordt daarmee geen zoektocht naar iets wat ver van ons verwijderd is, maar een herontdekking van wat al aanwezig is.
Dat betekent natuurlijk niet dat we niemand nodig hebben.
Een ander mens kan liefde in ons aanraken.
Een leraar kan iets zeggen waardoor we plotseling iets begrijpen.
Kunst kan ons diep raken.
De natuur kan een stilte in ons openen die we thuis tussen de wasmachine en de boodschappenlijst even waren kwijtgeraakt.
Maar de herkenning vindt in ons plaats.
Dat verschil is wezenlijk.
De ziel en je authentieke zelf
Authenticiteit betekent voor mij niet dat je vanaf morgen zonder enig filter alles zegt wat er in je opkomt.
Dat zou het sociale leven waarschijnlijk niet verbeteren.
Het gaat om iets diepers.
Authentiek leven betekent dat er steeds minder afstand ontstaat tussen je innerlijke waarheid en de manier waarop je daadwerkelijk leeft.
Dat je gedachten, gevoelens, intuïtie, waarden en handelen meer met elkaar in overeenstemming komen.
Dat vraagt soms moed.
Want zodra je werkelijk gaat luisteren naar wat bij jou past, ontdek je misschien ook hoeveel keuzes je hebt gemaakt vanuit verwachtingen van anderen.
Of uit angst.
Of omdat iets nu eenmaal zo hoorde.
In Soul Path to Life beschrijf ik de authentieke ziel als de levende essentie van ons bestaan. De weg daarnaartoe is geen eindbestemming, maar een voortdurend proces van ontdekken, groeien en steeds vollediger uitdrukking geven aan wie we werkelijk zijn.
Daarom is leven vanuit de ziel niet hetzelfde als een ideaalbeeld van jezelf proberen te bereiken.
Het gaat om overeenstemming.
Om steeds echter te worden.
De ziel is geen perfect eindproduct
Hier wil ik één belangrijk onderscheid maken.
Wanneer we spreken over de ware ziel, authentieke ziel of onze diepste essentie, kan gemakkelijk het beeld ontstaan dat ergens in ons een perfecte, volledig ontwikkelde spirituele versie van onszelf verborgen zit.
Als we maar genoeg lagen verwijderen, komt die perfecte ziel uiteindelijk tevoorschijn.
Zo zie ik haar niet.
De ziel leeft, ervaart en ontwikkelt zich.
Onze ervaringen doen ertoe. Liefde, verlies, vreugde, teleurstelling, keuzes, relaties en alles wat wij tijdens ons leven meemaken, maken deel uit van die ontwikkeling. In mijn manuscript beschrijf ik de ziel daarom ook als iets dat voortdurend in beweging is en zich door ervaringen verder ontvouwt.
Dat roept natuurlijk een interessante vraag op.
Als de ziel zich ontwikkelt, is de ziel dan eigenlijk wel perfect?
Daar wil ik in een afzonderlijk artikel dieper op ingaan, want het antwoord is interessanter dan een eenvoudig ja of nee.
Voor nu is vooral belangrijk dat we de ziel niet verwarren met een onbereikbaar ideaalbeeld.
De ziel draagt mogelijkheden in zich
De ziel is dus niet alleen verbonden met wie je op dit moment bent.
Zij draagt ook mogelijkheden.
Potentieel.
Niet als een vaststaand draaiboek waarin iedere stap van je leven al is uitgeschreven, maar als mogelijkheden die zich door jouw leven kunnen ontvouwen.
Dat vind ik een belangrijk onderscheid.
Een soul path betekent voor mij niet dat ergens een kosmische routekaart ligt waarop staat dat je op je zevenendertigste linksaf had moeten slaan en nu helaas de verkeerde afslag hebt genomen.
Het is geen examen dat je kunt zakken.
Het is een levende weg.
Wie je bent, wat je ervaart, welke keuzes je maakt en wat je daardoor ontwikkelt, komen voortdurend samen.
Daarom kan de vraag wat is mijn levensdoel? soms zelfs in de weg zitten.
Misschien hoeft niet alles één groot doel te hebben.
Misschien is een interessantere vraag:
Wat wil er vanuit mijn eigen essentie tot ontwikkeling komen?
Dat brengt de aandacht terug naar binnen.
De ziel als innerlijk kompas
Wanneer we beter leren luisteren naar onze intuïtie en innerlijke wijsheid, kan de ziel als een kompas gaan functioneren.
Niet als een navigatiesysteem.
Dat verschil is belangrijk.
Een navigatiesysteem vertelt je precies waar je over 300 meter rechtsaf moet.
De ziel is aanzienlijk minder praktisch.
Zij geeft richting.
Soms als een sterk gevoel van herkenning. Soms als inspiratie. Soms als een verlangen dat steeds terugkeert. Soms als het diepe besef dat iets niet langer bij je past.
We hoeven daarbij ons verstand niet uit te schakelen.
Integendeel.
Voor mij ontstaat juist iets krachtigs wanneer denken, voelen, intuïtie, lichaam en ons diepere innerlijke weten steeds meer samenwerken.
Dan wordt spiritualiteit niet iets wat losstaat van het gewone leven.
Het wordt zichtbaar in hoe we dat leven leiden.
Wat is dan de kracht van je ziel?
De kracht van de ziel heeft voor mij weinig met macht te maken.
Het is niet het vermogen om het leven te controleren of ervoor te zorgen dat alleen nog maar prettige dingen gebeuren.
De kracht ontstaat wanneer je steeds minder afhankelijk wordt van de buitenwereld om te bepalen wie je bent.
Wanneer je je eigen innerlijke richting herkent.
Wanneer je jezelf niet voortdurend hoeft te vergelijken.
Wanneer je keuzes durft te maken die overeenkomen met wat je werkelijk voelt en weet.
Wanneer je jouw eigen mogelijkheden ruimte geeft om zich te ontvouwen.
En misschien vooral wanneer je begrijpt dat ontwikkeling niet betekent dat je iemand anders moet worden.
Er ontstaat dan steeds minder afstand tussen wie je in essentie bent en hoe je leeft.
Dat is voor mij de kracht van de ziel.
Je hoeft je ziel niet te vinden
We zeggen vaak dat we op zoek zijn naar onszelf.
Maar misschien is zoeken niet helemaal het juiste woord.
Je ziel is niet ergens buiten je verstopt.
Zij is ook niet verdwenen.
Onder de verwachtingen, overtuigingen, ervaringen en verhalen waarmee je jezelf hebt leren definiëren, is die levende essentie nog steeds aanwezig.
Uniek.
Bewust.
Intuïtief.
En in ontwikkeling.
De weg naar de ziel is daarom voor mij vooral een weg van herkennen.
Herkennen wat werkelijk van jou is.
Herkennen wat je hebt aangeleerd.
Herkennen wanneer angst spreekt en wanneer er iets diepers in jou weet.
Herkennen welke mogelijkheden zich willen ontvouwen.
En uiteindelijk steeds bewuster kiezen hoeveel ruimte je daaraan geeft in je leven.
Misschien kunnen we de ziel nooit volledig uitleggen.
Ik denk inmiddels dat dat ook niet hoeft.
Want sommige dingen worden niet werkelijk duidelijker wanneer we er nóg meer woorden omheen zetten.
Sommige dingen moeten we ervaren.
En misschien begint de werkelijke vraag daarom niet bij:
Wat is de ziel?
Maar bij:
Hoeveel ruimte geef jij jouw ziel om zichtbaar te worden in het leven dat je nu leeft?
Veelgestelde vragen over de Ziel
Over de auteur
Margreet Blaas is kunstenaar, medium, reader en docent en werkt al meer dan dertig jaar met mediumschap, intuïtieve ontwikkeling, bewustzijn en creativiteit. Haar onderzoek naar de ziel, authenticiteit en innerlijk bewustzijn vormt de basis van haar nog ongepubliceerde manuscript Soul Path to Life.
Dit artikel is geschreven vanuit haar persoonlijke visie, praktijkervaring en het gedachtegoed dat zij in dit manuscript heeft ontwikkeld. Spirituele opvattingen over de ziel worden hierbij als visie en ervaringskennis beschreven en niet als wetenschappelijk vastgestelde feiten.
